"Heb ik wel recht op partneralimentatie?"

085 130 18 11
Afspraak maken
Blog overzicht

Wanneer heb je recht op partneralimentatie?

  18 jun 2021
  Helma Overeem
 
Helma Overeem

Bij kennismakingsgesprekken is het één van de meest gestelde vragen: kan ik na de scheiding nog wel rondkomen? Deze vraag speelt bijvoorbeeld als de ene partner meer verdient dan de andere.  In de meeste gezinnen is namelijk één van de partners hoofdkostwinner. Ik merk dat beide partners dan zorgen hebben. De partner met het laagste inkomen maakt zich zorgen of er straks wel voldoende inkomen is om alles te betalen. Heb ik recht op partneralimentatie? De meest verdienende partner is bang dat de alimentatie zo hoog is dat er niet voldoende overblijft om van te leven.

Goede informatie helpt om financiële onzekerheid weg te nemen. Tijd dus voor een blog over partneralimentatie.

Relatievorm is bepalend voor recht op partneralimentatie

Als jullie getrouwd zijn of een geregistreerd partnerschap hebben, is er een onderhoudsplicht. Dit betekent dat je ook na de scheiding verplicht bent om financieel voor elkaar te zorgen en om – als dit financieel mogelijk is - partneralimentatie te betalen.

Bij samenwoners is er geen wettelijke onderhoudsplicht en is er dus geen sprake van partneralimentatie. In sommige gevallen is er in een samenlevingscontract toch afgesproken dat er na een relatiebreuk partneralimentatie wordt overeengekomen, maar dat is vrij uitzonderlijk. Overigens is het bij samenwoners na het einde van de relatie wel verplicht om alimentatie te betalen voor de minderjarige kinderen.

Behoefte en draagkracht

Om bij een echtscheiding of ontbinding van een geregistreerd partnerschap vast te stellen of er echt sprake is van partneralimentatie zijn twee factoren van belang: behoefte en draagkracht. Kort gezegd: heb je de partneralimentatie echt nodig en is het inkomen hoog genoeg om partneralimentatie te kunnen betalen?

De behoefte aan partneralimentatie wordt meestal bepaald door vast te stellen wat het welstandsniveau van het gezin tijdens de relatie was. Met andere woorden: wat was het netto gezinsinkomen? Met een formule wordt vervolgens uitgerekend wat de behoefte is. Als de minst verdienende partner na de scheiding meer gaat verdienen, kan het dus gebeuren dat er geen behoefte meer is aan partneralimentatie. De partneralimentatie-plicht vervalt dan.

De draagkracht bepaalt of de alimentatiebetaler voldoende inkomsten heeft om partneralimentatie te kunnen betalen. Hiervoor bestaat een landelijke norm. Deze norm heeft als uitgangspunt dat kinderen altijd voorgaan op de partner. Pas als er voorzien is in de behoefte van de kinderen, kan er sprake zijn van partneralimentatie. Dit vanuit de logische gedachte dat kinderen echt niet in staat zijn om voor zichzelf te zorgen. Het gebeurt vrij regelmatig dat er door de kinderalimentatie geen ruimte meer is voor partneralimentatie.

Verder heeft de norm als vertrekpunt dat de alimentatiebetaler voldoende inkomen moet overhouden om zelf van te leven. Pas als er voldoende financiële ruimte overblijft, is er sprake van partneralimentatie.

Partneralimentatie en belastingen

Anders dan kinderalimentatie, gaat het bij partneralimentatie altijd om een bruto bedrag. Wat betekent dit nu precies? De betaler van partneralimentatie kan de betaalde partneralimentatie aftrekken van de belasting, vergelijkbaar met de hypotheekrenteaftrek. Van het bedrag dat je betaalt aan partneralimentatie krijg je dus een gedeelte terug van de belasting. Het is goed om te weten dat deze aftrek momenteel in stapjes wordt afgebouwd tot 37,05% in 2023.

De ontvanger moet juist belasting betalen over de partneralimentatie. De belastingdienst ziet de partneralimentatie als inkomen en dit betekent dat je er inkomstenbelasting en premie ZVW over moet afdragen. Let op: de partneralimentatie heeft daarmee invloed op de hoogte van de toeslagen die je krijgt. Partneralimentatie verhoogt je inkomen en daardoor krijg je meestal minder huurtoeslag, zorgtoeslag, kindgebonden budget en kinderopvangtoeslag.

Betaal of ontvang je partneralimentatie? Dan is het verstandig om voorlopige aangifte te doen bij de belastingdienst. De betaler krijgt dan maandelijks de belastingteruggave op de rekening gestort en kan zo wat makkelijker rondkomen. De ontvanger betaalt dan juist maandelijks de verschuldigde belasting. Dit helpt om overzicht te houden over de financiën, je voorkomt daarmee dat je eens per jaar een heel groot bedrag moet betalen waarmee je misschien geen rekening had gehouden.

Afkopen partneralimentatie

Sommige partners vinden het geen prettig idee om nog jaren financieel afhankelijk van elkaar te zijn en kiezen daarom voor afkoop van de partneralimentatie. Het te betalen bedrag aan partneralimentatie wordt dan bijvoorbeeld verrekend met de overwaarde van de woning. Aan deze optie kleven wel de nodige fiscale haken en ogen. Laat je daarom altijd goed informeren voordat je hiervoor kiest.

Hulp nodig of vragen?

Wil je scheidingsbemiddeling inzetten om de scheiding en alimentatie goed te regelen en soepel te laten verlopen?

Plan een vrijblijvende kennismaking
Wij beantwoorden graag je vragen en helpen je op weg.

Duur van de partneralimentatie

Sinds 2020 is de standaard wettelijke duur van de partneralimentatie de helft van de duur van het huwelijk met een maximum van vijf jaar. Er kan een langere wettelijke duur gelden als je kinderen jonger dan 12 jaar hebt, als je geboren bent voor 1-1-1970 of als je binnen tien jaar de AOW-gerechtigde leeftijd bereikt.

Uiteraard mag je ook in onderling overleg een langere of kortere duur van de partneralimentatie afspreken.

Partneralimentatie stopt ook als de alimentatieontvanger gaat samenwonen, trouwen of een geregistreerd partnerschap aangaat. De wettelijke onderhoudsplicht komt dan te vervallen.

Uiteraard komt er een einde aan de partneralimentatie als de alimentatiebetaler komt te overlijden. Hoe logisch dit ook klinkt, vaak wordt er onvoldoende rekening gehouden met dit scenario. Het is verstandig om hier al tijdens de scheiding aandacht aan te besteden. Is er bij overlijden van de alimentatiebetaler nog recht op bijzonder partnerpensioen voor de ontvanger? En hoe hoog is dit pensioen dan? Als de ontvanger in deze situatie niet meer rondkomt, kan het een verstandige keus zijn om dit risico te verzekeren door bijvoorbeeld een overlijdensrisicoverzekering af te sluiten op het leven van de alimentatiebetaler.

Hoogte van de partneralimentatie

De hoogte van partneralimentatie wordt vastgesteld op basis van de situatie op het moment van de scheiding. Dit betekent dat het bedrag aan partneralimentatie niet vaststaat, maar kan worden herzien als de situatie wijzigt. Je blijft dus na de scheiding in meer of mindere mate van elkaar afhankelijk.

Zo kan de draagkracht van de betaler lager worden, omdat deze één of meerdere kinderen krijgt, arbeidsongeschikt raakt of werkloos wordt. Ook kan het inkomen van de alimentatieontvanger stijgen waardoor de partneralimentatie lager wordt of zelfs helemaal komt te vervallen.

De partneralimentatie kan ook hoger worden op het moment dat het inkomen van de betaler stijgt. Verder wordt de partneralimentatie hoger door indexeren: ieder jaar wordt de partneralimentatie met een bepaald percentage verhoogd. De indexering is gekoppeld aan de gemiddelde jaarlijkse stijging van de lonen.

Wijziging situatie

Treedt er een wijziging op in je situatie? Dan is het verstandig de alimentatie opnieuw te laten berekenen. Je kunt hiervoor een afspraak maken met één van onze mediators.

Een benodigde wijziging in de partneralimentatie is een mogelijke bron van conflicten. Het kan veel stress opleveren als je ineens minder geld ontvangt of meer geld moet betalen. Om dit te voorkomen leggen we bij Zorgzaam Scheiden al vast in onze convenant hoe jullie om willen gaan met wijzigingen. Door dit duidelijk te bespreken tijdens de scheiding zijn de verwachtingen over en weer helder en dit scheelt veel gedoe achteraf.

Een goede afspraak over partneralimentatie is maatwerk

Bij al mijn scheidingen reken ik voor de klanten uit wat volgens de norm het bedrag aan partneralimentatie is. Zo zijn ze goed geïnformeerd. Dit wil gelukkig niet zeggen dat ze de uitkomst van de berekening blind moeten opvolgen. Bij mediation is er juist veel ruimte voor onderling overleg.

Geen alimentatie

Soms vinden stellen het echter niet prettig om partneralimentatie af te spreken, bijvoorbeeld omdat ze na de scheiding niet meer afhankelijk van elkaar willen zijn. Als beide partners het hierover eens zijn, is het uiteraard mogelijk om af te zien van partneralimentatie. Ook kun je een lager of juist een hoger bedrag afspreken dan uit de berekening komt.

Hulp nodig of vragen?

Wil je scheidingsbemiddeling inzetten om de scheiding en alimentatie goed te regelen en soepel te laten verlopen?

Plan een vrijblijvende kennismaking
Wij beantwoorden graag je vragen en helpen je op weg.

Duidelijk in kaart wat de consequenties van de keuzes zijn

Wat je ook afspreekt, zorg ervoor dat je goed in kaart brengt wat de consequenties zijn. Ik laat mijn klanten altijd een budgetplanning invullen, zodat ze goed in beeld krijgen wat hun inkomsten en uitgaven zijn na de scheiding. Uitgangspunt moet zijn dat beide partners na de scheiding nog rond kunnen komen. Zo’n budgetplanning maakt het gesprek over partneralimentatie ook veel gemakkelijker en concreter. Als overduidelijk is dat één van de partners tekort komt en de ander overhoudt, is het eenvoudiger om tot een afspraak over partneralimentatie te komen.

Consequenties partneralimentatie voor de hypotheek

Hou bij het bepalen van de hoogte van de partneralimentatie ook rekening met de consequenties voor de nieuwe hypotheek van de betaler. Bij een scheiding is meestal een aanpassing van de hypotheek nodig. Soms blijkt de aanpassing niet haalbaar, omdat de partneralimentatie in mindering wordt gebracht op het inkomen van de betaler en deze hierdoor minder kan lenen.

Bijstand aanvragen na de scheiding

Ga je na de scheiding bijstand aanvragen? Dan kun je niet zomaar afzien van partneralimentatie. Bij de bijstandsaanvraag toetst de gemeente of de ex-partner wel naar draagkracht kinder- en partneralimentatie betaalt. Als dit niet zo is, kan de gemeente opleggen dat er (meer) alimentatie betaald wordt. Alles wat de bijstandsontvanger krijgt aan alimentatie, wordt in mindering gebracht op de bijstandsuitkering.

Meer weten?

Wil je meer weten over partneralimentatie? Of heb je andere vragen over jullie scheiding? Maak dan een afspraak voor een vrijblijvend kennismakingsgesprek met mij of één van mijn collega’s. Vul hiervoor het contactformulier in. We helpen jullie graag om samen tot goede afspraken te komen.

Wanneer heb je recht op partneralimentatie?
"Hoor jij de kinderstem tijdens jullie scheiding?"

Wil je scheidingsbemiddeling inzetten om de scheiding soepel te laten verlopen en ben je op zoek naar een scheidingsbemiddelaar die bij je past?

Plan een gratis kennismakingsgesprek

Wij nemen binnen 1 werkdag contact met je op en helpen je graag verder.

Meer artikelen over "Financieel"

Scheiden en schulden
We hebben schulden maar willen scheiden, wat nu? Het hebben van schulden brengt veel stress en onzekerheid met zich mee. Helemaal wanneer er al deurwaarders op de stoep staan en er al...
lees verder
Fiscale gevolgen van een scheiding
Alsof jullie scheiding je wereld al niet genoeg op z’n kop zet, zitten er aan de keuze waar jullie nu voor staan heel veel fiscale gevolgen. Als scheidingsbemiddelaars horen en zien wij...
lees verder
Wat te doen met je pensioen bij scheiding?
Gedurende het scheidingsproces vragen we of klanten al een idee hebben wat te doen met het pensioen. Vaak kijkt de vrouw me dan vragend aan en antwoord: “Ik heb werkelijk geen idee....
lees verder
Kinderalimentatie berekenen. Hoe werkt dat?
Als je kinderen hebt onder de 21 jaar, dan ben je als ouder onderhoudsplichtig. Dit betekent dat je verplicht bent om financieel voor je kinderen te zorgen. Hoe werkt dat als je gaat scheiden?...
lees verder
Waarom Zorgzaam Scheiden samenwerkt met financieel specialisten
Als jullie hebben besloten om te scheiden komt er veel op jullie af. Er moet een hoop geregeld worden en daarnaast zitten jullie waarschijnlijk met heel veel vragen. Waar moeten we beginnen?...
lees verder
Kinderbijslag en kindgebonden budget na de scheiding. Hoe zit dat?
Op het moment van scheiding is er niet langer sprake van een gezamenlijk huishouden. De kinderbijslag is een tegemoetkoming van de overheid in de kosten voor de opvoeding van een kind. De...
lees verder
Partneralimentatie in 2020
Is het vanwege de partneralimentatie wel verstandig om nu te scheiden of kan beter gewacht worden tot 2020? Deze vraag komt naar aanleiding van de herziene wet voor de regeling van de...
lees verder
Pensioenwijzigingen
Pensioenen zijn een belangrijk onderdeel bij een scheiding. De afspraken die hierover worden gemaakt, dienen binnen 2 jaar te worden doorgegeven aan het pensioenfonds. Enkel dan zorgt het...
lees verder

Werk je browser bij

Zo te zien gebruik je een verouderde of niet ondersteunde browser.
Gebruik een recente versie van één van de volgende browsers voor een optimale werking van deze website

Download Chrome Download Firefox Download Edge