Afspraak maken
Terug naar blog overzicht

Zomerkamp

 04 okt 2018      Myrthe van der Zanden
 

‘Papa wil ons even niet meer zien!’

Het scheidingspercentage bij Nederlandse huwelijken ligt hoog. Maar liefst veertig procent van de trouwbeloften strandt tussentijds. Veelal zijn daar ook kinderen bij betrokken. En terwijl vader en moeder over elkaar struikelen om alle zaken te regelen, kunnen kinderen niet veel meer doen dan afwachten hoe er over hen zal worden beslist. 
Een scheiding kent uitsluitend verliezers, maar juist de kinderen dragen het grootste verlies. 

Zomerkamp Zorgzaam Scheiden

Myrthe van der Zanden en Jeremy Otter, wonende in Twello, zijn de eigenaren van Zorgzaam Scheiden, een landelijk werkende organisatie van scheidingsbemiddelaars. Eenmaal per jaar organiseren zij een zomerkamp voor kinderen van gescheiden ouders. Een cadeautje van de organisatie, welke met veel dank door kinderen en ouders in ontvangst wordt genomen. Deelname is volledig kosteloos, Zorgzaam Scheiden wil dat ieder kind de kans krijgt om mee te kunnen doen. In een prachtig buitengebied onder de rook van Apeldoorn bevindt zich een ruim opgezette groepslocatie met ook veel buitenruimte. Naast Myrthe (gezinstherapeut met specialisatie, kinderen in echtscheidingssituaties) en Jeremy, zijn dit weekend ook gedragsdeskundigen alsmede een sportinstructeur aanwezig. 

Het is vrijdagmiddag rond de klok van vijf, wanneer de eerste ouders met kinderen zich melden. Sommige ouders komen samen, er zijn broertjes-zusjes die beiden zijn aangemeld, weer andere kinderen brengen oma mee. “Is het mijn weekend met de kinderen, zie ik ze amper!” Het klinkt haast als een teleurstelling wat deze moeder zegt en ook te begrijpen, wanneer je de kinderen niet permanent onder je hoede hebt. De spaarzame- en kostbare tijd wil je zoveel mogelijk samen benutten. Maar ze weet ook, dat dit weekend voor haar kinderen belangrijk is. Links en rechts af en toe wat tranen bij de ouders; ze beseffen dat dit niet zomaar een weekendje uit is voor de kinderen. De kinderen zelf zijn vooral druk met elkaar, mogen zelf een slaapplek uitkiezen om vervolgens naar buiten te sprinten, want daar staat onder meer een reusachtige stormbaan op hun te wachten. 

Terwijl de patatjes met wat erbij rijkelijk worden verdeeld over de borden, opent Myrthe op de vrijdagavond een groepsgesprek aan tafel. Zonder veel omhaal wordt het centrale thema aangesneden; wat hebben jullie allen gemeen met elkaar? “Onze papa’s en mama’s zijn gescheiden” en hoe eenvoudig dit ook klinkt uit de mond van een kind, zo gewoon is het eigenlijk niet. Want wanneer er verder wordt gesproken over de ouders en het gezin, blijkt dat de kinderen veelal maar één wens hebben; papa en mama gewoon bij elkaar. 

“Moeders zijn altijd lief!” als statement van de 10-jarige Susan, wanneer wordt gesproken over de meeste thuissituaties. De kinderen leven veelal bij mama, papa is er voor ‘om het weekend’. Er zijn ook gezinnen, waar de kinderen iedere week ‘verhuizen’, het woord dat gebruikt wordt door de kinderen zelf. Het co-ouderschap als meest idyllische oplossing bij maximale betrokkenheid in de ogen van de ouders, de kinderen vinden het maar lastig én vervelend. Iedere week weer je spullen inpakken, wekelijks een andere plek. En wanneer je ouders slechts 800 meter van elkaar af wonen, hoe zinvol is het dan om wekelijks je hele hebben en houden weer onder de arm mee te nemen? 

“Zijn vaders niet lief dan?” merkt Jasper van 11 jaren jong op. Een logische vraag van hem, gezien z’n thuissituatie. Papa is vrijwel zijn alles, waar de moeder op grote afstand staat. Papa heeft de dagelijkse zorg, waar moeders aanzienlijk minder in beeld is. Een andere broer en zus krijgen een kleine discussie. Zus neemt het op voor moeders, waar broer vooral hun vader in bescherming neemt. Ze komen uit een gezin van zes, hebben nog een broertje en een zusje. Die jongste twee zijn er niet bij, zijn thuis, bij hun vader en de nieuwe moeder. “Papa wil ons even niet meer zien” en gelijk wordt duidelijk, waarom de zus niet zo positief is over haar vader. Broerlief mist echter zijn vader en herinnert zich vooral alle leuke dingen die hij met papa deed. En ja, hun jongere broertje en zusje zien ze eigenlijk niet meer …

“Die twee broers daar, dat is een bijzonder verhaal” en Jeremy wijst de twee jongens aan die verderop naast elkaar zitten. “Door de scheiding leefden ze volledig los van elkaar, trokken niet meer met elkaar op, hadden beiden hun eigen leven. Vorig jaar kwam het tot een uitbarsting bij het jongere broertje; de strijdende ouders maar ook het feit, dat hij het gevoel had alleen te zijn. Zijn oudere broer kwam toen direct naar hem toe, sloeg een arm om z’n broertje en vertelde, dat hij er altijd zou zijn voor hem. Dat hij op zijn broer kon rekenen en dat hij op z’n jongere broertje zou letten”. Het zomerkamp maakt emoties los, waar de ouders niet meekijken, meeluisteren en geen inbreng hebben in hetgeen je vertelt en beleeft. Daarbij is er een groot gevoel van veiligheid tot zelfs geborgenheid. Je hoeft niets te vertellen, er liggen geen verwachtingen en juist daardoor zijn de kinderen heel open. 

Het is zaterdagmiddag, de stralende zon verlicht de stormbaan alsmede het voetbalveld. Sport & spel staat op het programma en ook hierbij geldt; niets moet, je mág. Al snel wordt duidelijk, hoe belangrijk deze ogenschijnlijke eenvoudige spellen zijn. De jongsten en tevens kleinsten zullen moeite hebben om de gehele stormbaan te overwinnen, door onder meer het klauterwerk. Het zijn de oudsten van de groep die hun helpen, aanmoedigen en stimuleren. Op het trapveld blijken de stilste deelnemers bijzondere talenten te bezitten. Een grote mate van balbehendigheid maakt, dat ze gezien worden door de groepsgenoten. Daarbij wordt niemand buitengesloten, er wordt aan elkaar gedacht en ook de minder behendige spelers wordt de bal toegespeeld. Meedoen is belangrijker dan winnen, zelfs kinderen begrijpen dat. 

Terwijl de ‘oudere groep’ zich nog buiten vermaakt, worden de jongeren halverwege de middag uitgenodigd om naar binnen te komen voor ‘Over de streep’. De splitsing in groepen wordt gemaakt om te voorkomen, dat de jongeren de beelden kunnen overnemen van oudere kinderen. Naarmate de leeftijd vordert, krijgen kinderen andere beelden van de scheiding, kunnen harder oordelen. Jongere kinderen zijn nog niet zover. ‘Over de streep’ is het tweede item deze dag. Een spelvorm, waarbij kinderen antwoord geven op vragen, door voor-, op of achter de streep te gaan staan. De mate waarin ze al dan niet van de streep zijn verwijderd, versterkt het antwoord. Voor de zichtbare lijn is nee, op de lijn is de twijfel of beiden goed en twee meter voorbij de streep is een dikke ja! 

Beide groepen krijgen gelijkwaardige vragen en betreffen een diversiteit aan onderwerpen. Na iedere vraag met daarop het ‘antwoord’ van de kinderen, wordt het item groepsgewijs besproken. ‘Weten je vriendjes en vriendinnetjes dat jouw ouders zijn gescheiden? Ben je boos op je papa of mama? Ben je boos op anderen?’ Daar waar kinderen eigenlijk niet boos zijn op hun ouders, ligt dat anders op het moment dat er een nieuwe vriend of vriendin in het spel komt. Kinderen begrijpen het soms wel, dat papa of mama weer verliefd wordt, maar ze vinden het ook moeilijk. De nog alleenstaande papa of mama is zielig, de vriend of vriendin die zijn/haar best doet maar nog niet kan worden geaccepteerd, de vader en moeder die nog immer strijden. “Onze ouders zijn kinderachtig! Laten ze eens stoppen met die stomme ruzies en knopen doorhakken!” Haast een noodkreet van twee kinderen, die vooral verlangen naar rust in huis en in hun leven. 

Een aantal jongeren hebben schuldgevoelens; ze denken oorzaak te zijn van de scheiding. Een moment, waarbij de streep even niet het énige antwoord is en vraagt om meer uitgebreid te worden besproken. Myrthe vraagt naar de mening en gevoelens bij anderen en bevestigt bóvenal; jij als kind kan nóóit de reden zijn van een scheiding!
Stiefvader of moeder, kinderen hebben een hekel aan het woord. Bemoeizuchtige grootouders die bizarre eisen stellen aan hun kleinkinderen; ‘als je niet meer naar papa wilt gaan, willen wij jou ook niet meer zien’. Irene vertelt, “twee weken nadat mijn vader uit huis was gegaan, had mama alweer een nieuwe vriend”. Simon haakt erop in; “ik hou meer van mijn stiefvader dan van mijn echte vader”. Jeroen vertelt, dat zijn vader is vertrokken naar een ver land en dat hij papa misschien wel een jaar niet meer gaat zien. 
Het meest schrijnende? De ogenschijnlijke logica die kinderen aan deze bizarre ontwikkelingen verbinden, zich vervoegen in de situatie en er ondanks alles het beste van willen maken. Door je best te doen op school, in hoge mate zorgen voor de ouder, de broertjes en zusjes. Jezelf weg te cijferen en juist veel begrip op te brengen voor anderen. Als volwassenen zouden we er maar één conclusie aan dienen te verbinden; dit ís niet normaal en kinderen horen niet degenen te zijn die begripvol langs de zijlijn staan in het spel van scheiden. 

Zorgzaam Scheiden heeft de aandacht en zorg voor de kinderen als prioriteit gesteld. Uiteraard zijn er de zakelijke aspecten bij een scheiding; financiën, de eigen woning en de verdeling van gemeenschappelijke boedel. Ook dienen strijdbaarheden tussen voormalig echtelieden ter sprake te worden gebracht en begeleid. Maar wanneer de kinderen wordt gevraagd, hoe hun toekomst eruit gaat zien en zij een huis tekenen waar papa én mama samen wonen of slechts gescheiden door een schutting of muur, zegt dit álles over hoe het kind zich wil handhaven in het gezin en alles bij het oude wil laten. Dan moet een kind niet in de verleiding worden gebracht, om zorgtaken op zich te nemen en zich schuldig te voelen, waar het volledig tegen de wil in een ander leven moet gaan leiden. 

Dit was het derde jaar en we waren wederom onder de indruk van de verhalen van de kinderen. En wederom enorm trots op alle kinderen. Wat zijn ze slim en wat hebben ze al veel door. Ongelooflijk knap hoe ze alles onder woorden kunnen brengen. Ook dit jaar hebben we om tips en adviezen gevraagd voor de aankomende scheidende ouders. De kinderen hebben aangegeven wat ze wel en niet prettig vinden. Deze tips en adviezen nemen wij mee in de gesprekken die wij hebben met de ouders die bij ons aan tafel komen.

Hebt u vragen na het lezen van dit artikel, dan mag u altijd contact opnemen met Zorgzaam Scheiden.

De namen van de kinderen zijn gefingeerd, om reden van privacy. 

Zorgzaam Scheiden bedankt de DEKA markt in Twello voor het beschikbaar stellen van snoep en koek voor het gehele weekend. De kinderen hebben er heerlijk van genoten! 
Stellicher advocaten heeft ervoor gezorgd dat we met z’n allen konden bbq-en, dit vonden de kinderen ook erg leuk!
Het Voorster Nieuws heeft alle kinderen zonnebrillen gegeven. Het was een zonnig weekend en de brillen kwamen heel goed van pas! 

Maar boven alles staat dat wij alle kinderen willen bedanken voor het mooie weekend dat wij gehad hebben. Wat hebben we weer veel van jullie geleerd. Sommige van jullie waren er al voor de derde keer bij. Bedankt voor jullie vertrouwen in ons en misschien wel tot volgend jaar.

Neem contact op

Je kan contact met ons opnemen voor een gratis kennismakingsgesprek of als je vragen hebt over je situatie. Wij zullen je dan zo snel mogelijk, maar in ieder geval binnen één werkdag, terugbellen.