"Tieners in scheidingen hebben zeggenschap"

085 130 18 11
Afspraak maken
Blog overzicht

Hoe kom je tot een tienerproof ouderschapsplan?

Carola Dogan

Tieners 12-16 jaar in scheidingen: Zeggenschap maar geen beslissingsbevoegdheid.
Tiener van 12 jaar. Je voelt de hormonen door je lijf razen. Je lichaam begint zich in rap tempo richting volwassen proporties te ontwikkelen. Je vindt dat je best al heel wat van de wereld weet, hebt leuke vrienden en vriendinnen, en hebt je ouders vooral nodig voor het opruimen van je kamer, het wassen van je kleding, geld, taxiritjes en lekker eten. In al dat tumult heb je toch helemaal geen zin om bezig te zijn met de scheiding van je ouders?

Luisteren naar je mening

Misschien juist wel, want dankzij het “Verdrag inzake de rechten van het kind” moeten ouders die gaan scheiden, of al gescheiden zijn, luisteren naar de mening van hun kinderen tussen de 12 en 16 jaar.

De uiteindelijke beslissingen liggen nog wel bij de ouders. Komen ouders er niet uit, dan gaat een kinderrechter zich ermee bemoeien. Vanaf 16 jaar mogen kinderen zelf beslissen bij welke ouder zij willen wonen, hoe vaak zij naar de ander gaan en of zij de ander überhaupt nog willen zien.

Voor ouders die een goede band met hun kind willen behouden, is het dus erg belangrijk dat ze naar hun tiener luisteren bij het opstellen van een ouderschapsplan.

Loslaten vs controleren: Toenemende vrijheid binnen duidelijke kaders

Tieners zijn vooral met zichzelf bezig. Zij maken zich steeds meer los van hun ouders en gaan op zoek naar hun eigen identiteit. Zij vormen groepjes met vrienden en vriendinnen en ontwikkelen zich van “zo hoort het” naar “zo doe ik” en uiteindelijk “zo ben ik”. Dat is onderdeel van hun normale ontwikkeling, maar vinden ouders vaak spannend. Ouders krijgen immers veel minder sturing dan zij gewend waren en misschien wel zouden willen.

Steeds minder controle na scheiding en ouders uitspelen

Samen onder 1 dak hebben ouders nog redelijk in beeld wat hun kind bezig houdt en uithaalt, maar hoe zal dat na de scheiding zijn? Je hebt geen controle over wat je kind beleeft in het huis van je ex. Waar dat voor veel ouders een lastige constatering is, vinden tieners zelf dat vaak best een uitkomst. Het traditionele spel van ouders tegen elkaar uitspelen wordt, als ouders geen duidelijke afspraken hebben gemaakt en niet of nauwelijks met elkaar communiceren, een stuk makkelijker.

Laatst had ik een stel met een meid van 12. Zij had aan haar moeder gevraagd of zij het zoveelste paar nieuwe sneakers mocht kopen. Haar moeder had gezegd dat dat best even kon wachten. Eenmaal bij haar vader zei ze: “Pap, ik wil graag deze sneakers.” Vader vroeg of ze het met haar moeder had besproken. “Ja, we hebben het besproken.” Vader bestelde haar sneakers en betaalde van de kinderrekening. Toen later uitkwam dat haar moeder helemaal niet had ingestemd, zei ze tegen haar vader “Ja zeg, je vroeg of we het hadden besproken. Niet wát we dan hadden besproken!”. 

Je kunt je voorstellen dat tieners dit trucje ook uithalen met minder onschuldige zaken: Logeren bij hun vriendje of vriendinnetje bijvoorbeeld…. Door in het ouderschapsplan duidelijke afspraken te maken over de harde grenzen, kun je met elkaar een kader schetsen waarbinnen het kind zich kan bewegen. Als vader en moeder zich allebei goed aan de afspraken houden, zullen kinderen gauw genoeg merken dat hun snode plannen ook na de scheiding in het water vallen.

Lees meer over:
Het ouderschapsplan

Natte dromen, menstruatie en andere ongemakken: Emotionele veiligheid voorop

Kinderen tussen de 12 en 16 kampen met allerlei lichamelijke ongemakken. Puistjes, plotseling verschijnend lichaamshaar, baard in de keel, menstruatie, borstvorming, natte dromen, zweet dat stinkt als nooit tevoren; Het is allemaal niet niks. Een eerste menstruatie of eerste natte droom is voor kinderen meestal erg spannend.

Praten over intieme zaken

Veel kinderen schamen zich ervoor en durven amper te vertellen wat er is gebeurd. Niets ten nadele van vaders en hun capaciteiten op kleine drama’s op te vangen, zie ik in de praktijk dat de meeste kinderen makkelijker met hun moeder over dit soort intieme zaken praten. Dit geldt overigens niet voor jongens die zich voor het eerst willen scheren, dan is het toch al gauw daddy to the rescue.

Afspraken maken

Als ouders is het fijn om vooraf al nagedacht te hebben over hoe om te gaan met dit soort situaties. Het altijd in huis hebben van maandverband en de afspraak dat het meisje als zij voor het eerst menstrueert indien gewenst naar moeder mag of moeder het kind mag bezoeken geven op het moment suprême rust. De afspraken die jullie hierover maken leg ik vast in het ouderschapsplan.

Dat eeuwige gesjouw met spullen, grrr!: Praktisch co-ouderschap

“Ik ga écht niet met deze koffer naar de middelbare school hoor, vergeet het maar!” Voor mij stond een meisje van 12 met een rolkoffertje, zo’n lieveheersbeestje op wielen. Tijdens ons kindgesprek vertelde ze dat ze het koffertje al jaren gebruikt om haar spullen in te verslepen tussen haar 2 huizen.

Haar ouders willen elkaar liever niet zien en ze willen ook niet dat spullen die de 1 heeft gekocht in het huis van de ander terecht komen. In de koffer zit dus altijd een extra set kleding voor de wisseldag, inclusief winterjas.

Ouderschapsplan herzien

Haar ouders wilden bij mij aan tafel het ouderschapsplan herzien. Ze vonden de stem van het kind belangrijk. “Hoe zie jij het voor je als je naar de middelbare school gaat?” vroeg ik het meisje. “Er is niet eens ruimte voor een koffer in die kluisjes, dus ik zou die koffer dan van lokaal naar lokaal moeten slepen. Ook zonder lieveheersbeestje sta ik echt voor gek! Ik blijf liever gewoon de hele week bij de 1 en de volgende week bij de ander. Dan kan ik die stomme koffer in het weekend meeslepen en ziet in ieder geval niemand dat. Dat eeuwige gesjouw met spullen, grrrr!”

Gelukkig hebben haar ouders naar haar geluisterd. Een week op-week af zorgverdeling vinden veel tieners prettig. Daarmee heb je een volledig co-ouderschap en voorkom je dat je kind een geschiedenistoets heeft, maar niet kan leren omdat het boek nog in het huis van de ander ligt.

Ook hoeven zij niet steeds te slepen met schoolboeken, kleding, laptops, koptelefoons, lippenbalsems en andere voor tieners onmisbare dingen. Een goede basis set kleding in beide huizen, 1 x per week gaat de hippe rolkoffer mee naar de ander en klaar.

Euh, ik heb ook een eigen leven hoor!: Ruimte voor chilltijd

De traditionele weekendregeling van eens in de twee weken een weekend naar je vader (of moeder natuurlijk), komt met een tiener in huis vaak onder druk te staan. Vanaf 12 jaar krijgen zij steeds meer een eigen leven. In de weekenden willen veel tieners sporten en leuke dingen doen met vrienden en vriendinnen.

Met pa op stap is minder aantrekkelijk dan met de jongens van de voetbal chillen na de wedstrijd.

Zoeken naar andere mogelijkheden

“Maar ik zie hem al zo weinig. Als ik dit ene weekend in die 14 dagen nu ook nog kwijt raak, dan zie ik hem straks helemaal niet meer!” hoor ik regelmatig aan de mediation-tafel. Begrijpelijk, want elke ouder wil zijn kind zien en elk kind heeft recht op verzorging door beide ouders.

Het is in dit soort situaties de kunst om te zoeken naar andere mogelijkheden om het kind te zien.
Misschien is de zaterdag met al die sociale activiteiten op een gegeven moment niet meer zo passend, maar is de zondagavond samen eten wel een goed idee. Doordeweeks een dag samen eten vinden tieners vaak ook gezellig.

“Donderdag is onze vaste taco & movienight bij mijn pa” klinkt al veel beter dan “Ik kan niet, ik moet dit weekend naar mijn vader”.

Kindgesprekken met tieners

Als mediator voer ik kindgesprekken met tieners om te kijken hoe zij het voor zich zouden zien. Dat koppel ik terug aan ouders en ik help hen zoeken naar ruimte om het kind tegemoet te komen. Het risico van niet luisteren naar je tiener in dit soort situaties, is namelijk dat zij vanaf hun 16e, wanneer zij zelf mogen bepalen wanneer ze bij welke ouder zijn, helemaal niet meer komen. Dat zou toch zonde zijn.

Ook een uitgebreid tienerproof ouderschapsplan?

Neem contact op

Heb je vragen over je scheiding of ben je op zoek naar een mediator die bij je past?

Kom in contact met een scheidingsbemiddelaar bij jou in de buurt

Wij nemen binnen 1 werkdag contact met je op en helpen je graag verder.

Meer artikelen over "Ouderschapsplan"

De eerste vraag die ik aan ouders stel als we starten met het maken van het ouderschapsplan is: Willen jullie co-ouderschap of niet? Ouders kijken mij dan aan en vragen vaak: wat betekent dat?...
lees verder
Wanneer je autisme hebt vind je het fijn als je weet waar je aan toe bent. Je vindt het fijn om te weten wat er gaat gebeuren en hoe dat er dan uit gaat zien. Ook vind je het fijn wanneer je de...
lees verder
Aan tafel krijg ik met regelmaat ouders die voor co-ouderschap kiezen als de beste vorm voor zorg van hun kind(eren). In veel gevallen gaat het opstellen van een ouderschapsplan, waarbij alle...
lees verder
“Het is een chaos in m’n hoofd. Hoe gaan we het na de scheiding allemaal doen zodat onze kinderen er zo min mogelijk onder lijden?” Zegt een bezorgde moeder als zij en haar...
lees verder
Afspraak maken