"Heb ik wel recht op partneralimentatie?"

085 130 18 11
Afspraak maken
Blog overzicht

Wanneer recht op partneralimentatie?

Helma Overeem

Een van de grootste zorgen van stellen die uit elkaar gaan is: kan ik na de scheiding nog wel rondkomen? Deze vraag speelt vooral als de ene partner meer verdient dan de andere.  In de meeste gezinnen is namelijk één van de partners hoofdkostwinner. De partner die het minste verdient, heeft mogelijk recht op partneralimentatie.  

In dit artikel vind je een antwoord op de meest gestelde vragen over partneralimentatie:

Wil je snel antwoorden op deze vragen in jouw specifieke situatie?

Neem contact op
Wij helpen jullie graag verder

Partneralimentatie betalen of ontvangen?

In een eerste kennismakingsgesprek merk ik vaak dat beide partners zorgen hebben over hun inkomen na de scheiding. De partner met het laagste inkomen maakt zich zorgen of er straks wel voldoende inkomen is om alles te betalen en vraagt zich af: wanneer heb ik recht op partneralimentatie? De meestverdienende partner is bang dat de partner- en- kinderalimentatie straks zo hoog zijn, dat er niet voldoende overblijft om zelf van te leven. Goede informatie helpt om financiële onzekerheid weg te nemen. Tijd dus voor wat antwoorden.

Wat houdt partneralimentatie in?

Partneralimentatie is een financiële bijdrage die wordt betaald door de partner met het hoogste inkomen aan de partner met minder of geen inkomen.

Wanneer er kinderen zijn en een van de partners is minder gaan werken om voor de kinderen te zorgen, kan het zijn dat hij of zij na de scheiding onvoldoende inkomen heeft om in het eigen levensonderhoud te voorzien.

De partner met het meeste inkomen heeft dan de plicht om financieel bij te dragen aan de ex-partner.

Wanneer heb je recht op partneralimentatie?

Of je recht hebt op partneralimentatie hangt af van een aantal factoren:

1. De relatievorm is bepalend voor recht op partneralimentatie

Als jullie getrouwd zijn of een geregistreerd partnerschap hebben, is er een onderhoudsplicht. Dit betekent dat je ook na de scheiding verplicht bent om financieel voor elkaar te zorgen en om – als dit financieel mogelijk is - partneralimentatie te betalen.

Bij samenwoners is er geen wettelijke onderhoudsplicht en is er dus geen sprake van partneralimentatie. In sommige gevallen is er in een samenlevingscontract toch afgesproken dat er na een relatiebreuk partneralimentatie wordt overeengekomen, maar dat is vrij uitzonderlijk. Overigens is het bij samenwoners na het einde van de relatie wel verplicht om kinderalimentatie te betalen voor de minderjarige kinderen.

2. Behoefte en draagkracht

Om bij een echtscheiding of ontbinding van een geregistreerd partnerschap vast te stellen of je recht hebt op partneralimentatie, zijn 2 factoren van belang:

Ten eerste de behoefte. Ofwel heeft de andere partner de partneralimentatie echt nodig?
Ten tweede de draagkracht. Dat wil zeggen: is er voldoende inkomen om partneralimentatie te kunnen betalen?

Is partneralimentatie verplicht?

Partneralimentatie is verplicht wanneer je ex-partner na de scheiding onvoldoende inkomen overhoudt om van te leven. De behoefte aan partneralimentatie wordt meestal bepaald door vast te stellen wat het welstandsniveau van het gezin tijdens de relatie was. Met andere woorden: wat was het netto gezinsinkomen? Met een formule wordt vervolgens uitgerekend wat de behoefte is en hoeveel partneralimentatie wordt ontvangen of betaald.

Als de minstverdienende partner na de scheiding meer gaat verdienen, kan het dus gebeuren dat er geen behoefte meer is aan partneralimentatie. De partneralimentatie-plicht vervalt dan.

Hoeveel partneralimentatie moet ik betalen?

Hoeveel partneralimentatie je moet betalen hangt af van de financiële draagkracht van de betaler. Het is dus geen vast bedrag dat vaststaat. Hoeveel partneralimentatie je moet betalen, hangt dus af van hoeveel je kúnt betalen. Hiervoor bestaat een landelijke norm.

Deze norm heeft als uitgangspunt dat kinderen altijd voorgaan op de partner. Pas als er voorzien is in de behoefte van de kinderen en er is dan nog voldoende draagkracht over, heeft de andere partner recht op partneralimentatie. Dit vanuit de logische gedachte dat kinderen echt niet in staat zijn om voor zichzelf te zorgen.

Verandert de draagkracht, dan verandert de partneralimentatie

Hoeveel partneralimentatie je moet betalen kan dus veranderen wanneer je situatie en daarmee je draagkracht verandert. Je draagkracht kan bijvoorbeeld lager worden wanneer je arbeidsongeschikt of werkloos raakt. De partneralimentatie kan ook hoger worden op het moment dat het inkomen van de betaler stijgt. Ook kan het inkomen van de ex-partner die alimentatie ontvangt stijgen. De partneralimentatie die je betaalt wordt dan lager of kan zelfs helemaal komen te vervallen.

Berekening partneralimentatie is maatwerk

Bij al mijn scheidingen reken ik voor de klanten uit wat volgens de norm het bedrag aan partneralimentatie is. Zo zijn ze goed geïnformeerd. Dit wil niet zeggen dat ze de uitkomst van de berekening blind moeten opvolgen. Bij mediation is er juist veel ruimte voor onderling overleg.

Soms vinden stellen niet prettig om partneralimentatie af te spreken, bijvoorbeeld omdat ze na de scheiding niet meer afhankelijk van elkaar willen zijn. Als beide partners het hierover eens zijn, is het uiteraard mogelijk om af te zien van partneralimentatie. Ook kun je een lager of juist een hoger bedrag afspreken dan uit de berekening komt.

Heb je vragen of wil je een berekening laten maken?

Neem contact met ons op

Heb je altijd recht op partneralimentatie?

Of je recht hebt op partneralimentatie, hangt dus ook weer af van de draagkracht van je partner enerzijds en behoefte aan extra inkomsten anderzijds. Het gebeurt vrij regelmatig dat er door de kinderalimentatie geen ruimte meer is voor partneralimentatie.

Verder heeft de norm als vertrekpunt dat de alimentatiebetaler voldoende inkomen moet overhouden om zelf van te leven. Pas wanneer er voldoende financiële ruimte overblijft, heeft de andere partner recht op partneralimentatie. Ook wanneer beide partners voldoende inkomen hebben om van te leven, bestaat er geen recht op partneralimentatie.

Partneralimentatie en belastingen

Anders dan kinderalimentatie, gaat het bij partneralimentatie altijd om een bruto bedrag. Wat betekent dit nu precies? De betaler van partneralimentatie kan de betaalde partneralimentatie aftrekken van de belasting, vergelijkbaar met de hypotheekrenteaftrek. Van het bedrag dat je betaalt aan partneralimentatie, krijg je dus een gedeelte terug van de belasting. Het is goed om te weten dat deze aftrek momenteel in stapjes wordt afgebouwd tot 37,05% in 2023.

Partneralimentatie is extra inkomen voor de belastingdienst

De ontvanger moet juist belasting betalen over de partneralimentatie. De belastingdienst ziet de partneralimentatie als inkomen. Dit betekent dat je er inkomstenbelasting en premie ZVW over moet afdragen. Let op: de partneralimentatie heeft daarmee invloed op de hoogte van de toeslagen die je krijgt. Partneralimentatie verhoogt je inkomen en daardoor krijg je meestal minder huurtoeslag, zorgtoeslag, kindgebonden budget en kinderopvangtoeslag.

Doe altijd een voorlopige aangifte inkomstenbelasting

Betaal of ontvang je partneralimentatie? Dan is het verstandig om een voorlopige aangifte te doen bij de belastingdienst. De betaler krijgt dan maandelijks de belastingteruggave op de rekening gestort en kan zo vaak wat makkelijker rondkomen. De ontvanger betaalt dan juist maandelijks de verschuldigde belasting. Dit helpt om overzicht te houden over de financiën. Je voorkomt daarmee dat je eens per jaar een groot bedrag moet betalen waarmee je misschien geen rekening had gehouden.

Afkopen partneralimentatie

Sommige partners vinden het geen prettig idee om nog jaren financieel afhankelijk van elkaar te zijn en kiezen daarom voor afkoop van de partneralimentatie. Het te betalen bedrag aan partneralimentatie wordt dan bijvoorbeeld verrekend met de overwaarde van de woning. Aan deze optie kleven wel de nodige fiscale haken en ogen. Laat je daarom altijd goed informeren voordat je hiervoor kiest.

Hoe lang heb je recht op partneralimentatie?

Sinds 2020 heb je wettelijke recht op partneralimentatie voor de helft van de duur van het huwelijk met een maximum van vijf jaar. Er kan een langere wettelijke duur gelden als je kinderen jonger dan 12 jaar hebt, als je geboren bent voor 1-1-1970 of als je binnen tien jaar de AOW-gerechtigde leeftijd bereikt. Uiteraard mag je ook in onderling overleg een langere of kortere duur van de partneralimentatie afspreken.

Je hebt niet langer recht op partneralimentatie wanneer je als alimentatieontvanger gaat samenwonen, trouwen of een geregistreerd partnerschap aangaat. De wettelijke onderhoudsplicht komt dan te vervallen.

Partneralimentatie stopt bij overlijden

Uiteraard komt er een einde aan de partneralimentatie als de alimentatiebetaler komt te overlijden. Hoe logisch dit ook klinkt, er wordt vaak onvoldoende rekening gehouden met dit scenario. Het is verstandig om hier al tijdens de scheiding aandacht aan te besteden.

Is er bij overlijden van de alimentatiebetaler nog recht op bijzonder partnerpensioen voor de ontvanger? Hoe hoog is dit pensioen? Als de ontvanger in deze situatie niet meer rondkomt, kan het een verstandige keus zijn om dit risico te verzekeren door bijvoorbeeld een overlijdensrisicoverzekering af te sluiten op het leven van de alimentatiebetaler.

Meer weten over partneralimentatie?

Neem contact met ons op
We helpen jullie graag verder

Consequenties partneralimentatie voor de hypotheek

Hou bij het bepalen van de hoogte van de partneralimentatie ook rekening met de consequenties voor de nieuwe hypotheek van de betaler. Bij een scheiding is meestal een aanpassing van de hypotheek nodig. Soms blijkt de aanpassing niet haalbaar, omdat de partneralimentatie in mindering wordt gebracht op het inkomen van de betaler en deze hierdoor minder kan lenen.

Bijstand aanvragen na de scheiding

Ga je na de scheiding bijstand aanvragen? Dan kun je niet zomaar afzien van partneralimentatie. Bij de bijstandsaanvraag toetst de gemeente of de ex-partner wel naar draagkracht kinder- en partneralimentatie betaalt. Als dit niet zo is, kan de gemeente opleggen dat er (meer) alimentatie betaald wordt. Alles wat de bijstandsontvanger krijgt aan alimentatie, wordt in mindering gebracht op de bijstandsuitkering.

Herberekenen partneralimentatie bij wijzigingen

Treedt er een wijziging op in je situatie? Dan is het verstandig de alimentatie opnieuw te laten berekenen. Je kunt hiervoor een afspraak maken met één van onze mediators.

Een benodigde wijziging in de partneralimentatie is een mogelijke bron van conflicten. Het kan veel stress opleveren als je ineens minder geld ontvangt of meer geld moet betalen. Om dit te voorkomen leggen we bij Zorgzaam Scheiden al in het echtscheidingsconvenant vast hoe jullie om willen gaan met wijzigingen. Door dit duidelijk te bespreken tijdens het scheidingstraject zijn de verwachtingen over en weer helder en dit scheelt veel gedoe achteraf.

Meer weten over partneralimentatie of het scheidingstraject?

Plan een vrijblijvend kennismakingsgesprek
We helpen jullie graag verder

Wanneer heb je recht op partneralimentatie?
"Hoor jij de kinderstem tijdens jullie scheiding?"

Heb je vragen over je scheiding of ben je op zoek naar een mediator die bij je past?

Kom in contact met een scheidingsbemiddelaar bij jou in de buurt

Wij nemen binnen 1 werkdag contact met je op en helpen je graag verder.

Meer artikelen over "Financieel"

Stellen die ik aan tafel krijg hebben vaak deze vraag: “Wat moeten we met het huis? Snel verkopen zodat er geld vrijkomt om na de scheiding een nieuwe start te maken? Of zullen we eerst...
lees verder
Zijn er kinderen bij de scheiding betrokken die jonger zijn dan 21 jaar? Dan krijg te maken met kinderalimentatie. In dit artikel geef ik je graag antwoord op vragen die me regelmatig worden...
lees verder
We hebben schulden maar willen scheiden, wat nu? Het hebben van schulden brengt veel stress en onzekerheid met zich mee. Helemaal wanneer er al deurwaarders op de stoep staan en er al...
lees verder
Alsof jullie scheiding je wereld al niet genoeg op z’n kop zet, zitten er aan de keuze waar jullie nu voor staan heel veel fiscale gevolgen. Als scheidingsbemiddelaars horen en zien wij...
lees verder
Gedurende het scheidingsproces vragen we of klanten al een idee hebben wat te doen met het pensioen. Vaak kijkt de vrouw me dan vragend aan en antwoord: “Ik heb werkelijk geen idee....
lees verder
Als jullie hebben besloten om te scheiden komt er veel op jullie af. Er moet een hoop geregeld worden en daarnaast zitten jullie waarschijnlijk met heel veel vragen. Waar moeten we beginnen?...
lees verder
Kinderbijslag na scheiding, hoe zit dat? Die vraag krijg ik vaak als mediator. Net als vragen over het kindgebonden budget en andere toeslagen. In onderstaand blogartikel vind je antwoord op de...
lees verder
Pensioenen zijn een belangrijk onderdeel bij een scheiding. De afspraken die hierover worden gemaakt, dienen binnen 2 jaar te worden doorgegeven aan het pensioenfonds. Enkel dan zorgt het...
lees verder
Afspraak maken